{"id":33,"date":"2026-01-08T13:40:39","date_gmt":"2026-01-08T10:40:39","guid":{"rendered":"http:\/\/keban.bel.tr\/wordpress\/?page_id=33"},"modified":"2026-01-13T14:16:15","modified_gmt":"2026-01-13T11:16:15","slug":"tarihce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/sehir-rehberi\/tarihce\/","title":{"rendered":"Tarih\u00e7e"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>KEBAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.keban.bel.tr\/images\/slider1.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>T\u00dcRK HAK\u0130M\u0130YET\u0130NDEN \u00d6NCE KEBAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Keban baraj\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u0130stanbul \u00dcniversitesi ve ODT\u00dc taraf\u0131ndan yap\u0131lan kurtarma kaz\u0131lar\u0131nda elde edilen arkeolojik malzemeler Keban ve \u00e7evresinin tarihine \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015ftur. Kaz\u0131larda \u00e7\u0131kan malzemeler Elaz\u0131\u011f Arkeoloji ve Etnografya m\u00fczesinde sergilenmektedir. Tarihi belgelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Keban ve \u00e7evresinin tarihi ile ilgili olarak \u015fu bilgileri verebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Ele ge\u00e7en malzemeden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla Keban ve \u00e7evresinde Kalkolitik \u00e7a\u011fa (M.\u00d6.5500-3500) ait yerle\u015fmelerde g\u00f6r\u00fclen basit ta\u015f temelli , kerpi\u00e7 duvarl\u0131, d\u00fcz daml\u0131 evlerden ve mezarlardan elde edilen zengin buluntulardan y\u00f6reye \u00f6zg\u00fc bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve ayr\u0131ca bu b\u00f6lgenin Kuzey Suriye, Mezopotamya, \u0130ran ve Orta Anadolu ve yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7inde oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7a\u011f\u0131n sonlar\u0131na ait Korucutepe\u2019 deki mezarlarda bak\u0131r, kur\u015fun ve g\u00fcm\u00fc\u015f gibi madenlerden yap\u0131lm\u0131\u015f e\u015fya ele ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk Tun\u00e7 \u00e7a\u011f\u0131nda (M.\u00d6.3500-2000) Keban baraj g\u00f6l\u00fc alan\u0131 \u00e7ok yo\u011fun bir yerle\u015fime sahne olmu\u015ftur. Bu \u00e7a\u011f\u0131n son evresine ait olan Nor\u015funtepe\u2019 deki saray, b\u00f6lgenin mimari zenginli\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Bu yerle\u015fmelerde ayr\u0131ca insan y\u00fcz\u00fc betimlemelerini yans\u0131tan kutsal ocaklar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. De\u011firmentepe, Ta\u015fkun mevkii, Pa\u011fnik, Kalayc\u0131k yerle\u015fmelerinde de \u00e7a\u011f\u0131n sanat\u0131n\u0131 yans\u0131tan boya bezekli ya da kabartmal\u0131 \u00e7anak \u00e7\u00f6mlekle, pi\u015fmi\u015f topraktan, ta\u015ftan ve kemikten aletler ele ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>M.\u00d6. 2000 y\u0131la tarihlenen Orta Tun\u00e7 ve Son Tun\u00e7 \u00e7a\u011flar\u0131nda Keban b\u00f6lgesi Hititler\u2019 in kom\u015fusu \u0130\u015fuval\u0131lar\u2019 \u0131n egemenli\u011fine girmi\u015ftir. Bu \u00e7a\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck merkezleri kabul edilen Korucutepe ve Nor\u015funtepe\u2019de an\u0131tsal surlar, yer alt\u0131 ge\u00e7itleri ve \u00f6zellikle Hitit (Luvi) hiyeroglifi ile yaz\u0131l\u0131 m\u00fch\u00fcr ve m\u00fch\u00fcr bask\u0131lar\u0131 bulunmu\u015ftur. Asur ticaret kolonileri ve Hitit d\u00f6nemleri \u00e7anak \u00e7\u00f6mlek \u00f6rneklerine Tepecik\u2019 te de rastlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M.\u00d6.1000 y\u0131lda ba\u015flayan Demir \u00e7a\u011f\u0131nda Keban y\u00f6resinin Urartu krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde bulundu\u011fu , Nor\u015funtepe, De\u011firmentepe, Haraba gibi merkezlerde yap\u0131lan kaz\u0131lardan ve Palu yaz\u0131t\u0131ndan saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Nor\u015funtepe\u2019 de kuyu tipi bir mezarda bulunan at iskeletlerinden b\u00f6lgenin \u0130skit ak\u0131nlar\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Pa\u011fnik, Kalecik, Kalayc\u0131k, Kilised\u00fcz\u00fc, A\u015fvan, Ta\u015fkunkale ve Haraba\u2019 da, Keban\u2019\u0131n Hellenistik d\u00f6nemde yo\u011fun olarak iskan edildi\u011fini g\u00f6steren buluntular \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu merkezlerde eski ad\u0131 Arsamosata olan Haraba ve yuvarlak bur\u00e7lu suruyla Pa\u011fnik dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Keban baraj g\u00f6l\u00fc alan\u0131ndaki Bizans kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde M.S. 11-13. Y\u00fczy\u0131llarda yo\u011fun bir Sel\u00e7uklu yerle\u015fiminin varl\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nem kal\u0131nt\u0131lar\u0131 Haraba, Tepecik, Ta\u015fkunkale, A\u015fvan Han \u0130brahim \u015eah, Kalayc\u0131k ve Kalecek\u2019 te bulunmu\u015ftur. Ta\u015fkunkale ve Kalayc\u0131k\u2019 taki \u0130lhanl\u0131 yap\u0131t ve sikkeleriyle Kalayc\u0131ktaki Artuko\u011fullar\u0131 sikkeleri kal\u0131nt\u0131lar\u0131n tarihlenmesine yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.keban.bel.tr\/images\/slider6.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>T\u00dcRK HAK\u0130M\u0130YET\u0130NDEN SONRA KEBAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6lgede ilk T\u00fcrk hakimiyeti Sel\u00e7uklular devrinde ba\u015flar. Sel\u00e7uklu komutanlar\u0131ndan \u00c7a\u011fr\u0131 Bey, 1017 y\u0131l\u0131nda 3.000 ki\u015filik ordusu ile birlikte A\u011f\u0131n \u00fczerinden gelerek b\u00f6lgeye girmi\u015f, daha sonra T\u00fcrk ak\u0131nlar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015f yerleri bu topraklardan olmu\u015ftur. 1070\u2019den sonra Keban, \u00c7ubuko\u011fullar\u0131, Artuklular, Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131, Dulkadiro\u011fullar\u0131, Akkoyunlular ve Safeviler\u2019 in idaresine girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 \u00f6ncesi T\u00fcrk hakimiyetinde Keban hakk\u0131nda fazla bilgiye sahip de\u011filiz. Ancak Keban\u2019\u0131n da Harput ve havalisinde meydana gelen siyasi geli\u015fmelerin d\u0131\u015f\u0131nda kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Harput ve havalisi Yavuz Sultan Selim\u2019 in \u015eah \u0130smail\u2019e kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00c7ald\u0131ran sava\u015f\u0131ndan sonra(l5l5) Osmanl\u0131 hakimiyetine girmi\u015ftir. Yavuz Sultan Selim sava\u015f d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc Do\u011fu Anadolu\u2019nun fethinin tamamlanmas\u0131 i\u00e7in B\u0131y\u0131kl\u0131 Mehmet Pa\u015fay\u0131 g\u00f6revlendirmi\u015ftir. B\u00f6lgede Osmanl\u0131 hakimiyetinin tesisinde m\u00fcverrih \u0130dris-i Bitlisi\u2019nin de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck rol\u00fc olmu\u015ftur. 1515 y\u0131l\u0131nda Karaman Beylerbeyi H\u00fcsrev Pa\u015fa kumandas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ordu harekete ge\u00e7erek Harput ve havalisini fethettikten sonra Diyarbak\u0131r taraf\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. Osmanl\u0131 hakimiyeti d\u00f6neminde Keban genellikle madencilik faaliyetleri ile g\u00fcndeme gelmi\u015ftir<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.keban.bel.tr\/images\/slider2.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0130L\u00c7EN\u0130N CO\u011eRAF\u0130 KONUMU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Keban, Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesinin Yukar\u0131 F\u0131rat b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan k\u00fc\u00e7\u00fck bir il\u00e7edir. Do\u011fuda Elaz\u0131\u011f, bat\u0131da Arapgir, kuzeyde \u00c7emi\u015fgezek, kuzeybat\u0131da A\u011f\u0131n, g\u00fcneyde ise Baskil ile \u00e7evrili olup y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 543 km. karedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Keban ince uzun bir \u015ferit halinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir suyun kenar\u0131nda ve da\u011flar\u0131n aras\u0131na yerle\u015fmi\u015ftir. \u0130l\u00e7e merkezi do\u011fudan bat\u0131ya do\u011fru uzanan Bezirgan deresi, Nall\u0131 Ziyaret tepesi, Bendin Ta\u015f\u0131 ve Seftil tepesi aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f bir vadidedir. Bu vadi 2.5 km. kadar uzan\u0131r ve meyve bah\u00e7eleri ile kapl\u0131d\u0131r. Deniz seviyesinden y\u00fcksekli\u011fi 780 m.dir. F\u0131rat nehri ise il\u00e7eyi adeta k\u0131skaca alm\u0131\u015ft\u0131r. Keban Bulundu\u011fu mevki olarak Keban il\u00e7esi 3. derece deprem b\u00f6lgesindedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Keban ve \u00e7evresi esas itibariyle da\u011fl\u0131k bir b\u00f6lgedir. \u00d6zellikle Kur\u015funkaya, \u00c7evrekaya, Ku\u015f\u00e7u, Bah\u00e7eli k\u00f6ylerinin bulundu\u011fu k\u0131s\u0131mlar \u00e7ok engebelidir. Keban\u2019\u0131n sarp da\u011flar\u0131n aras\u0131na yerle\u015fmesinin en \u00f6nemli nedeni y\u00f6renin maden yataklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan zengin olu\u015fudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Keban baraj\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131 ve burada meydana gelen b\u00fcy\u00fck g\u00f6l, il\u00e7enin ikliminde fark edilir derecede bir s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fikli\u011fi meydana getirmi\u015ftir. Tamamen karasal iklimin yani yazlar\u0131 s\u0131cak ve kurak, k\u0131\u015flar\u0131 so\u011fuk ve kar ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ge\u00e7en mevsim \u015fartlar\u0131n\u0131n zamanla de\u011fi\u015fmesi sonucunda il\u00e7ede bug\u00fcn deniz iklimine yak\u0131n bir iklim g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131\u015f mevsiminde ya\u011fan karlar art\u0131k fazla yerde kalmamakta ve k\u0131sa zamanda erimektedir. Daha \u00e7ok ilk bahar ve sonbahar mevsiminde ya\u011f\u0131\u015f al\u0131r. En S\u0131cak g\u00fcn yakla\u015f\u0131k 47 Co iken il\u00e7ede en \u00e7ok kar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 25 cm ve yerde kal\u0131\u015f s\u00fcresi de 60 g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Keban\u2019\u0131n y\u0131ll\u0131k ortalama s\u0131cakl\u0131k durumu 13 derecedir. En so\u011fuk ay \u20131,5 derece ile Ocak, en s\u0131cak ay ise 27.2 derece ile Temmuz\u2019 dur. Mevsimlik ortalamalara g\u00f6re sonbahar, ilkbahardan daha s\u0131cak ge\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Keban ve \u00e7evresi y\u0131l i\u00e7erisinde bir hava k\u00fctlesinin etkisinde de\u011fil \u00f6zellikle kuzeydo\u011fu ve g\u00fcneybat\u0131 y\u00f6nl\u00fc birka\u00e7 \u00e7e\u015fit hava k\u00fctlesinin etkisi alt\u0131nda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u011f\u0131\u015f durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Nisan ay\u0131 en ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ay olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.keban.bel.tr\/images\/ilcemiz1.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>TOPRAK VE B\u0130TK\u0130 \u00d6RT\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Keban, dik meyilde orta derin, orta erozyonlu bir toprak yap\u0131s\u0131na sahiptir. Toprak derinli\u011fi, ta\u015fl\u0131k, e\u011fim y\u00f6n\u00fcnden \u00e7ok \u015fiddetli tahditlere sahiptir. \u00d6zel birka\u00e7 bitki cinsi i\u00e7in uygun s\u00fcr\u00fcmle tar\u0131m yap\u0131labilir. Keban\u2019\u0131n topra\u011f\u0131 kullan\u0131m\u0131 dikkat isteyen bir ba\u011f, bah\u00e7e arazisidir. Tarla i\u015flenmesini g\u00fc\u00e7le\u015ftiren par\u00e7al\u0131 topografya, e\u011fim, su ve r\u00fczgar erozyonu vard\u0131r. Genelde mera arazisi olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Keban\u2019\u0131n etraf\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen da\u011flar genellikle \u00e7orak, toprak derinli\u011fi olmayan zeminler oldu\u011fundan buralarda herhangi bir bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc bulunmamaktad\u0131r. Ancak baraj\u0131n do\u011fusundaki tepelerde a\u011fa\u00e7land\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yeni ba\u015flanm\u0131\u015f olup, burada \u00e7am yeti\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Yerle\u015fmenin F\u0131rat\u2019a yak\u0131n b\u00f6l\u00fcmlerinde ve Koca\u00e7ay kenarlar\u0131nda meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131 mevcuttur(Ayva, ceviz, dut, elma).<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 kaynaklara g\u00f6re Keban\u2019da mevcut olan bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn (Orman) b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc maden i\u015fletmecili\u011fi s\u0131ras\u0131nda yok edilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KEBAN T\u00dcRK HAK\u0130M\u0130YET\u0130NDEN \u00d6NCE KEBAN Keban baraj\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u0130stanbul \u00dcniversitesi ve ODT\u00dc taraf\u0131ndan yap\u0131lan kurtarma kaz\u0131lar\u0131nda elde edilen arkeolojik malzemeler Keban ve \u00e7evresinin tarihine \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015ftur. Kaz\u0131larda \u00e7\u0131kan malzemeler Elaz\u0131\u011f Arkeoloji ve Etnografya m\u00fczesinde sergilenmektedir. Tarihi belgelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Keban ve \u00e7evresinin tarihi ile ilgili olarak \u015fu bilgileri verebiliriz. Ele ge\u00e7en malzemeden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":31,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-33","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1202,"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33\/revisions\/1202"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/keban.bel.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}